Thursday, February 26, 2026
HomeUncategorizedबार्टी कडून "गांधी-आंबेडकर यांच्यातील ऐतिहासिक पुणे करार: दलितांसाठी संयुक्त मतदारसंघ आणि आरक्षणाचा...

बार्टी कडून “गांधी-आंबेडकर यांच्यातील ऐतिहासिक पुणे करार: दलितांसाठी संयुक्त मतदारसंघ आणि आरक्षणाचा महत्त्वपूर्ण निर्णय”

वसमत : डॉ .बाबासाहेब आंबेडकर संशोधन व प्रशिक्षण संस्था( बार्टी) पुणे .सामाजिक न्याय व विशेष साहाय विभागाची स्वायत्त संस्था प्रकल्प अधिकारी सिद्धार्थ गोंवदे यांच्या मार्गदर्शनाखाली समतादूत मिलिंद आळणे सर्वप्रथम तथागत गौतम बुद्ध डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण करून कार्यक्रमाची सुरुवात करण्यात आली. अध्यक्षस्थानी निकीता गवळी हया होत्या. प्रमुख पाहुण्या शिल्पा उबारे ह्या होत्या .
पुणे करार (Pune Pact) हा भारताच्या स्वातंत्र्य चळवळीतील एक महत्त्वाचा करार होता, जो २४ सप्टेंबर १९३२ रोजी महात्मा गांधी आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यात झाला. हा करार दलितांच्या (तेव्हा ‘अछूत’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या समाजघटकेच्या) राजकीय प्रतिनिधित्वाबाबत होता.

१९३२ मध्ये ब्रिटिश सरकारने दलितांसाठी कम्युनल अवॉर्ड जाहीर केला होता, ज्यात त्यांना स्वतंत्र मतदारसंघ (Separate Electorate) देण्यात येणार होता. महात्मा गांधींनी याला विरोध केला कारण त्यांना असे वाटले की यामुळे भारतीय समाजात फूट पडेल. गांधीजींनी याच्या विरोधात येरवडा कारागृहात उपोषण सुरू केले. या पार्श्वभूमीवर, डॉ. आंबेडकर आणि गांधीजी यांच्यात अनेक चर्चासत्रे झाली, आणि शेवटी पुणे करार झाला.

पुणे कराराचे मुख्य मुद्दे असे होते:

  1. दलितांना स्वतंत्र मतदारसंघ देण्याऐवजी संयुक्त मतदारसंघ (Joint Electorate) दिला जाईल, परंतु त्यांच्यासाठी विधानसभेत आरक्षित जागा (Reserved Seats) असतील.
  2. प्रांतिक विधानसभांमध्ये दलितांसाठी १४८ जागा आरक्षित केल्या गेल्या.
  3. दलितांच्या शैक्षणिक आणि सामाजिक विकासासाठी विशेष योजना आणि सुविधा दिल्या जातील.

पुणे करारामुळे दलितांना राजकीय क्षेत्रात प्रभावी प्रतिनिधित्व मिळाले, आणि हा करार भारतीय राजकारणात एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो.
या वेळी कार्यक्रमास उपस्थीत करुणा गायकवाड, निकिता धम्मपाल उबारे, मिना जगन्नाथ उबारे, सुनिता मुक्ताची दुधमल, शिला केशव उबारे, पुनम बबन उबारे, ज्योती देविदास गवळी, निकिता आकाश गजभार,शिल्पा उबारे सुञसंचलन ज्योती गवळी यांनी केले आभार प्रदर्शन मिना उबारे यांनी केले यादी मोठ्या संख्येने उपस्थित होत्या.

- Advertisment -

Most Popular

Recent Comments